‘Ve Şimdi İyi Haberler’ Pera Müzesi’nde

Suna ve İnan Kıraç Vakfı Pera Müzesi, 2022 baharına basın ve sanat arasındaki etkileşimin izini devam eden kapsamlı bir seçkiyle merhaba diyor. Annette ve Peter Nobel’in “Basın Sanatı” (Press Art) adını verdikleri koleksiyondan oluşturulan Ve Şimdi İyi Haberler başlıklı serginin küratörlüğünü Christoph Doswald üstüne alıyor. 19. yüzyıldan günümüze, medya tarihinde son 150 senenin bilim, kültür ve siyasetteki en can alıcı meselelerini gözler önüne seren sergi, geçtiğimiz 20 yılda yaşanmış olan büyük değişimlere ve bu değişimlerin medya sanatındaki etkilerine ilişkin de mühim ipuçları veriyor.

Sergi düşünsel bir başlangıç noktası olarak gazeteden yola çıkıyor, metin ve haber ilişkisine, fotoğrafın bulunmasının toplumu iyi mi şekillendirdiğine ve totaliter sistemlerin kitle yazışma araçları üstündeki kuvvetli etkisine odaklanıyor. II. Dünya Savaşı sonrası sulh hareketi, medya endüstrilerinin tüketim kültürüyle ilişkisi, küreselleşmeyle beraber sanatta öne çıkan eleştirel medya söylemi şeklinde mühim dönüm noktalarına işaret etmenin yanı sıra, toplumsal cinsiyet, din, etnik köken şeklinde kavramların sanat ve medyadaki dönüşümünü ve toplumsal medya toplumunun gelişimini çarpıcı bir halde gözler önüne seriyor.

164 sanatçı, 300’e yakın yaratı

Ve Şimdi Haberler: Nobel Koleksiyonu’ndan Eserler sergisinde Alberto Giacometti, Aleksandr Rodchenko, Andy Warhol, Andreas Gursky, Jenny Holzer, Bedri Baykam, Barbara Kruger, Christo, David Hockney, Dennis Hopper, Elmgreen & Dragset, Fernand Légér, Georges Braque, Henri Cartier-Bresson, Joseph Beuys, Hasret Günyol & Mustafa Kunt, Le Corbusier, Malevich, Man Ray, Mayakovski şeklinde Türkiye’den ve dünyadan mühim adların aralarında bulunmuş olduğu 164 sanatçının fotoğraf, fotoğraf, kolaj, yerleştirme, video şeklinde değişik araçlarla ürettiği 300’e yakın yaratı yer ediniyor. Çağdaş ve güncel sanatın en mühim dönemlerini seyretme olanağı sunan bu eserleri bir araya getiren Annette ve Peter Nobel, koleksiyonları ve “Basın Sanatı” hakkında şunları söylüyor:

“Bu koleksiyonu yapma isteğimizde ilkin teknik hayranlık ve sonrasında da entelektüel kapsam rol alıyor. Basın Sanatı insanı düşünmeye sevk eder, şundan dolayı oldukca sayıda sanatçı ister ara sıra, ister başka işlerinin yanı sıra, ister daima eserlerine zemin olarak gazete kullanır, hatta gazeteleri kopya eder ya da bizzat kendi yapar. Bu bilgili davranış, gündelik vakalarla güzel duyu açıdan ilgilenmeye dair bir davet olarak da görülebilir. Sanat, yaşamın simgesel yaşamına dönüşür.”

“Medyanın inandırıcılığı ve sanatın özerkliği sıkıntılı sınavlardan geçecek”

Sanat eserinin benzeri olmayan olması gerektiği görüşü Aydınlanma Çağı’ndan bugüne geçerliliğini korurken, günlük gazete ve dergiler her gün yeni baştan üretilen, okunduktan sonrasında atılan kitlesel tüketim ürünleri olarak görülüyor. Oysa, fotoğrafçılık ve baskı kimyasında geliştirilen yöntemler, değişik içeriklerin gazete mizanpajında aynı anda iletilmesini mümkün kılan teknikler, sanatın teknik ve stratejilerine esin kaynağı olabiliyor. Ve Şimdi İyi Haberler sergisini bu ilhamın bir örneği olarak niteleyen küratör ChristophDoswald koleksiyona ve eserlere dair şu açıklamalarda bulunuyor:

Burada Basın Sanatı kapsamında, en geniş anlamıyla basılı metin ve görselle ilişkisi olan sanat eserleri sergileniyor. Ki bunlar aslına bakarsak ucuz, her gün yenilenen bir tüketim nesnesini, pahalı bir münferit bölüme dönüştürüyor. Sergilenen eserler içinde gazete kâğıdından kolajlar, basında çıkmış bir görselin model olarak kullanıldığı resimler, gazete kâğıdı üstüne uygulanmış guaşlar, ünlüleri mevzu alan resimli magazin dergisinde çıkmış fotoğraflardan hareketle üretilmiş serigrafik baskılar yer ediniyor. Annette ve Peter Nobel’in koleksiyonundaki resimler, kolajlar, asamblajlar, desenler ve baskılar, orijinal ile medyadaki kopyası içinde hâlâ bir birlikteliğin bulunmuş olduğu zamana ilişkin.”

Bir zamanlar sarsılmaz olan bu birlikteliğin asla bugünkü kadar sorgulanmadığına da dikkat çeken Doswald, “Orijinal ile düzmece arasındaki ilişki, sırf güzel duyu açıdan ele alınması ihtiyaç duyulan marjinal bir sorun değil; toplumu bütünüyle ilgilendiren bir problemdir. Şundan dolayı bilgiyi toplama, medya vesilesiyle iletme ve ticari olarak değerlendirme eylemleri içinde özenle gözetilen fark, günümüzde artık büyük baskı altında. Bu da hem sanat hem de cemiyet açısından birçok suali gündeme getirecek.” diyor ve başta medyanın inandırıcılığı olmak suretiyle sanatın özerkliğinin de sıkıntılı sınavlardan geçeceğini ifade ediyor.

Hem hafızayı harekete geçiren hem esin veren bir sanat deneyimi

Ve Şimdi İyi Haberler: Nobel Koleksiyonu’ndan Eserler sergisine ev sahipliği yapmanın medya, cemiyet ve sanat arasındaki güncel bir tartışmayı Türkiye’ye taşımak adına son aşama gurur verici bulunduğunu vurgulayan Suna ve İnan Kıraç Vakfı Kültür ve Sanat İşletmesi Genel Müdürü M. Özalp Birol ise “Tüm dünya, dilimize ‘hakikat sonrası’ diye çevrilen bir ‘post-truth’ çağı yaşıyor,” diyor ve ekliyor:

“Bu son zamanların oluşmasında elbet ki medya araçlarında son 20 yılda yaşanmış olan çok büyük dönüşümün, dijitalleşmenin ve toplumsal medyanın ortaya çıkışının oranı büyük. Sadece son 20 yıla bakmak bizlere bugünü anlamakta ne kadar derinlikli bir görüş sağlayabilir? Ve Şimdi İyi Haberler sergisi ile bugünün ekonomik, siyasal, toplumsal, sanatla alakalı tartışmalarını yürütürken başvurduğumuz referans dünyasının sınırlarını birazcık daha genişletiyoruz. Geçmişe baktıkça, bugünkü ufkumuzun da görüş mesafesinin arttığını fark ediyoruz. Matbaanın icadından günümüze son 150 yılda basın ve sanat arasındaki esin alışverişine ve son 20 yıldaki süratli dönüşümün sanattaki izlerine bakıyoruz. Bunu yaparken malzememiz gazeteler, dergiler, medya araçları olduğundan son 150 senenin mühim siyasal ve toplumsal gelişmelerini de tekrardan hatırlıyoruz. Ve Şimdi İyi Haberler sergisi günümüzü anlamaya çalışanlara hem hafızayı harekete geçiren hem esin veren bir sanat deneyimi sunuyor.”

Sergiye, Basın Sanatı’na adanmış bir gazete birlikte rol alıyor

Serginin küratöryel zemini Jean Baudrillard’ın İmgenin Sertliği, İmgeye Uygulanan Sertlik, Dorothea Strauss’un Daha Oldukca Işık! Resimleri Okumak, Felix Uhlmann ve Cristina Bognuda’nın Sanat Özgürlüğü Ve Sanatın Teşvikine İlişkin On Sav makalelerinden yola çıkılarak oluşturuldu. Sergi kataloğunda yaratı görsellerine bu metinler birlikte rol alıyor.
Basın Sanatı’na saygı duruşu niteliğindeki Ve Şimdi İyi Haberler sergisine bir de gazete birlikte rol alıyor. Sergiyle aynı adı taşıyan gazetede; Ahu Antmen’in Elektrik çarpar!.. McLuhan’ın mesajı ve akla gelen bazı düşünceler, Süreyyya Evren’in Müphem Jest: Metin, Esra Özdoğan’ın Dünya Bir Fotoğraf: Gerçekliğe Yeni Bir Erişim Olarak Fotoğraf Algısı, Ece Temelkuran’ın ‘İlginç zamanlar’ kimin evi?, Evren Savcı’nın Şu Kültür Dediğimiz… ve Erkan Saka’nın Feysbuk’ta İyi Görünmenin Yolları: Basın Sonrası Dönem başlıklı yazıları yer ediniyor.

Sergi ve katalog tasarımını PATTU’nun üstlendiği Ve Şimdi İyi Haberler: Nobel Koleksiyonu’ndan Eserler, 7 Ağustos evveliyatına kadar Pera Müzesi’nin 3., 4. ve 5. kat sergi salonlarında ve Pera Café ’de ziyarete açık olacak.
Pera Müzesi Salı’dan Cumartesi’ye 10.00-19.00, Pazar günleri 12.00-18.00 saatleri içinde gezilebilir. Cuma günleri “Uzun Cuma” kapsamında 18.00-22.00 arası tüm ziyaretçiler, Çarşamba günleri ise “Genç Çarşamba” kapsamında tüm öğrenciler müzeyi parasız ziyaret edebilir.




Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.